Page 116 - Demo

114Themelimi i kolonive helene Themelimi i kolonis%u00eb s%u00eb par%u00eb helene daton n%u00eb vitin 737 p.e.r., n%u00eb ishullin e Korkyr%u00ebs (banuar asokohe nga Liburn%u00ebt), p%u00ebr t%u2019u shtrir%u00eb m%u00eb pas e p%u00ebr t%u2019u vendosur dhe n%u00eb Dyrrah, Apoloni, Onhezmi (Saranda e sotme), Butrinti, Orikum etj. P%u00ebr qytete si Apolonia, Dyrrahu e Butrinti, d%u00ebshmojn%u00eb jo vet%u00ebm tekstet e vjetra t%u00eb let%u00ebrsis%u00eb, por edhe g%u00ebrmadhat e mbetura q%u00eb edhe sot tregojn%u00eb p%u00ebr vepra madh%u00ebshtore. ArkitekturaP%u00ebr qytetin antik t%u00eb Durr%u00ebsit monumenti m%u00eb i njohur %u00ebsht%u00eb amfiteatri i nd%u00ebrtuar n%u00eb periudh%u00ebn e pushtimit romak. Amfiteatri p%u00ebrdorej p%u00ebr t%u00eb par%u00eb ndeshjet e gladiator%u00ebve. K%u00ebtu bien n%u00eb sy kapitelet shum%u00eb t%u00eb m%u00ebdha, kolonat e m%u00ebdha prej graniti, pjes%u00ebt e dyshemeve t%u00eb shtruara me mozaik apo fragmentet e skulptur%u00ebs dekorative. N%u00eb Butrint dallohen nd%u00ebrtime arkaike t%u00eb stilit egjean, rrethuar me mure me gur%u00eb t%u00eb m%u00ebdhenj, t%u00eb lidhur pa lla%u00e7. N%u00eb pika t%u00eb ndryshme t%u00eb murit me madh%u00ebshti t%u00eb admirueshme ngriheshin kulla me k%u00ebnde ose gjysm%u00ebrrethore. N%u00eb k%u00ebt%u00eb struktur%u00eb, pikat m%u00eb nevralgjike jan%u00eb dy portat e qytetit, Skea dhe ajo e Luanit. I gjith%u00eb kompleksi arkitekturor i Butrintit, i zbuluar pjes%u00ebpjes%u00eb q%u00eb nga viti 1928, kulmon me amfiteatrin q%u00eb u ngrit n%u00eb shekullin III p.e.r. Amfiteatri me 19 radh%u00eb-shkall%u00eb gjysm%u00ebrrethore, formohet nga blloqe guri t%u00eb bardha, t%u00eb ndara nga tri korridore kalimi q%u00eb zbresin me shkall%u00eb m%u00eb t%u00eb vogla drejt plates%u00eb. Nd%u00ebrsa n%u00eb Apolonin%u00eb e themeluar n%u00eb vitin 588 p.e.r., t%u00eb gjitha monumentet i p%u00ebrkasin nj%u00eb periudhe m%u00eb t%u00eb von%u00eb klasike e helenistike, duke nxjerr%u00eb n%u00eb pah m%u00eb shum%u00eb elementet dekorative dhe eleganc%u00ebn e formave. Monumente t%u00eb r%u00ebnd%u00ebsishme jan%u00eb: Teatri, %u201cMonumenti i Agonotet%u00ebve%u201d, Nymfeumi etj. Fig. 1. Portret burri shek. III p.e.r., Apolloni Fig. 2. Porta Skea, Butrint Fig. 3. Apolloni, %u00e7ezm%u00eb monumentale, e njohur si Nymfeu, shek. IV-III p.e.r.Fig. 4. Monumenti i Agonoteteve, Apolloni Fig. 5. Amfiteatri i Durr%u00ebsit Fig. 6. Teatri i Butrintit KOLONIT%u00cb HELENE N%u00cb BREGDETIN ILIR9